Etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesine ilişkin yönetmelik

[MasteR]

Telekomünikasyon Kurumundan:
ETKİN PİYASA GÜCÜNE SAHİP İŞLETMECİLERİN BELİRLENMESİNE
İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
             Amaç
             MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, telekomünikasyon sektöründe etkin rekabet ortamının sağlanması için ilgili pazarlarda pazar analizleri yapılarak düzenlemelere ve yükümlülüklere tabi olabilecek etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
             Kapsam
             MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmecileri kapsar.
             Dayanak
             MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu ile 2813 sayılı Telsiz Kanunu’na dayanılarak hazırlanmıştır.
             Tanımlar
             MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
             a) Etkin Piyasa Gücü: İşletmecinin ilgili pazarda tek başına ya da diğer işletmecilerle birlikte rakiplerinden, kullanıcılarından ve tüketicilerinden fark edilebilir bir şekilde bağımsız olarak hareket edebilmesine imkan sağlayan, hakim konuma eşdeğer, ekonomik gücü,
             b) İlgili Coğrafi Pazar: İlgili işletmecilerin ürün veya hizmetlerine ilişkin arz ve talebin gerçekleştiği, rekabet şartlarının yeterince homojen olduğu ve komşu alanlardaki söz konusu şartların yeterli derecede farklı olması nedeni ile ayırt edilebilir nitelikte olduğu alanı,
             c) İlgili Pazar: Ülkenin tümünde veya bir bölümünde sunulmakta olan belirli bir telekomünikasyon hizmeti ve onunla yüksek derecede ikame edilebilen diğer telekomünikasyon hizmetlerinden oluşan pazarı,
             ç)  İlgili Ürün/Hizmet Pazarı : Fiyatları, kullanım amaçları ve fonksiyonel özellikleri ile rekabet koşulları ve/veya arz talep yapısı açısından birbirleriyle değiştirilebilir ya da ikame edilebilir ürün ve hizmetleri,
             d) İşletmeci: Türk Telekomünikasyon A.Ş. de dahil olmak üzere Kurum ile yapılan bir görev sözleşmesi, imtiyaz sözleşmesi ve/veya Kurum’dan alınan bir telekomünikasyon ruhsatı veya genel izin uyarınca telekomünikasyon hizmetleri yürüten ve/veya telekomünikasyon altyapısı işleten bir sermaye şirketini,
             e) Kurul: Telekomünikasyon Kurulunu,
             f) Kurum: Telekomünikasyon Kurumunu

[MasteR]

İKİNCİ BÖLÜM
Pazar Analizi
             İlkeler
             MADDE 5 – (1) İlgili pazarlarda yapılacak pazar analizlerinde aşağıdaki ilkeler gözetilir:
             a) Teknolojik tarafsızlık,
             b) Şeffaflık,
             c) Ayrım yapmama,
             ç) Etkin rekabet ortamının sağlanması.
             Pazar analizi süreci
             MADDE 6 – (1) İlgili pazarlarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesi amacıyla Kurum re’sen ya da işletmeci veya işletmecilerin gerekçeli talebi üzerine pazar analizi yapabilir. Kurum tarafından tanımlanan ilgili pazarlara ilişkin pazar analizleri en geç üç yılda bir tekrarlanır.
             (2) Pazar analizi süreci aşağıdaki aşamaları içerir:
             a) İlgili pazarın tanımlanması,
             b) İlgili pazardaki rekabet seviyesinin analiz edilmesi ve
             c) İlgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesi.
             (3) Kurum pazar analizlerini yürütürken:
             a) İşletmecilerden her türlü bilgiyi talep edebilir; tüketici anketlerini, üçüncü taraflarca yürütülen çalışmalar ve incelemeler ile uluslararası kıyaslamaları kullanabilir,
             b) Pazar analizine yönelik soru formları hazırlayabilir ve bu formları Kurumun internet sitesinde yayınlayabilir,
             c) Onbeş  günden az olmamak üzere belirlenecek bir süre içinde Rekabet Kurumu ve kamuoyu görüşlerine başvurur ve bu görüşleri Kurum internet sitesinde yayınlayabilir.
             İlgili pazarın tanımlanması
             MADDE 7 – (1) İlgili pazarın tanımlanması sürecinde ilgili ürün ve/veya hizmet pazarı ile coğrafi pazar boyutları göz önünde bulundurulur. 
             (2) İlgili ürün ve/veya hizmet pazarı tanımlanırken talep ve arz ikamesinin incelenmesi çerçevesinde aşağıdaki unsurlar uygun olduğu ölçüde dikkate alınır: 
             a) Kullanıcılar tarafından ürün ve/veya hizmetlerin işlevsellik açısından aynı amaçlarla kullanılma imkanı,
             b) Ürün ve/veya hizmetlerin tarife/fiyat açısından birbirine ikame olabilme imkanı,
             c) Kullanıcıların bir ürün  ve/veya hizmetten diğerine geçerken karşılaşacakları geçiş maliyetlerinin nicelik ve niteliği,
             ç) Kullanıcıların davranışlarına ilişkin geçmiş veriler,
             d) Ürün ve/veya hizmetlerle birleştirilerek sunulan diğer ürün ve/veya hizmetler ile talep açısından bunlarla birlikte kullanılmak durumunda olan yardımcı hizmetler,
             e) Potansiyel olarak rekabet edebilmesi öngörülen ürün ve/veya hizmetlere ilişkin geçmişte görülen tarife/fiyat gelişimleri ile tarife şartları,
             f) Kullanıcı ve işletmecilerin ürün ve/veya hizmetlere ilişkin geçici olmayan küçük ama belirgin bir fiyat artışına verecekleri muhtemel tepkiye ilişkin öngörüler,
             g) Potansiyel işletmecilerin geçici olmayan küçük ama belirgin bir fiyat artışı karşısında makul bir zaman içerisinde ilgili pazara girme olasılığı ve pazara giriş önündeki yapısal ve hukuksal engeller,
             h) Potansiyel veya mevcut işletmecilerin ilgili pazar içinde değerlendirilen ürün ve/veya hizmetlerin sunumu için gereken unsurların bir kısmına sahip olması durumunda söz konusu işletmecilerin ilgili pazarda kârlı bir biçimde faaliyet gösterebilme imkanı.
             (3) İlgili coğrafi pazar; yerel, bölgesel veya ulusal boyutta tanımlanabilir. İlgili coğrafi pazarın tanımlanmasında talep ve arz ikamesinin incelenmesi çerçevesinde aşağıdaki unsurlar dikkate alınabilir: 
             a) İşletmecinin hizmet sunmak üzere yetkilendirildiği alan,
             b) İşletmecinin fiili olarak hizmet sunduğu alan, şebekesinin kapsamı ve potansiyel olarak diğer alanlarda hizmet sunabilme imkanı,
             c) Ürün veya hizmetlerin sunum koşullarının coğrafi kapsama göre gösterdiği benzerlikler.
             Rekabet seviyesinin analizi
             MADDE 8 – (1) İlgili pazarda faaliyet gösteren bir veya birden çok işletmecinin etkin piyasa gücüne sahip olması durumunda bu pazarda etkin rekabetin bulunmadığı kabul edilir.
             (2) İlgili pazarda etkin piyasa gücünün belirlenmesinde, işletmecilerin sahip olduğu pazar payları öncelikli kriter olarak kullanılır. Pazar paylarının tespitinde ilgili pazarın özelliklerine göre; gelir, abone sayısı, kullanıcı sayısı, trafik miktarı, iletim kapasitesi, iletim hattı sayısı gibi veriler uygun ve mevcut olduğu ölçüde kullanılır.
             (3) İlgili pazarda etkin piyasa gücünün belirlenmesinde, pazar payı dışında aşağıda yer alan kriterler de kullanılabilir:
             a) Kolayca tekrarlanamayan altyapıların kontrolü,
             b) Teknolojik avantajlar veya teknolojik üstünlük,
             c) Dengeleyici alıcı gücünün düşüklüğü veya olmaması,
             ç) Finansal kaynaklara ve/veya sermaye piyasalarına kolay ve ayrıcalıklı erişim imkanı,

[MasteR]

d) Ürün ve/veya hizmet çeşitliliği,
             e) Ölçek ekonomisi,
             f) Kapsam ekonomisi,
             g) Dikey bütünleşme,
             h) Gelişmiş dağıtım ve satış ağları,
             ı) Potansiyel rekabetin olmayışı,
             i) Genişleme önündeki engeller.
             (4) İşletmecinin ilgili pazarda diğer işletmecilerle birlikte etkin piyasa gücüne sahip olup olmadığının belirlenmesinde aşağıdaki kriterler kullanılabilir:
             a) Pazarın olgunluk seviyesi,
             b) Talep yönünde durgun veya düşük büyüme,
             c) Talebin fiyat esnekliğinin düşüklüğü,
             ç) Homojen ürün ve/veya hizmetler,
             d) Maliyet yapılarındaki benzerlik,
             e) Pazar paylarındaki benzerlik,
             f) Teknolojik olgunluk ve yenilikçiliğin olmayışı,
             g) Atıl kapasitenin olmayışı,
             h) Pazara giriş önündeki engellerin yüksekliği,
             ı) Dengeleyici alıcı gücünün düşüklüğü veya olmaması,
             i) Potansiyel rekabetin olmayışı,
             j) İşletmeciler arasındaki resmi veya gayriresmi bağlantılar,
             k) Ticari davranışlara karşılık verme mekanizmaları,
             l) Fiyat rekabetinin olmayışı veya düşük oluşu.
             Yakın ilişkili pazarlar
             MADDE 9 – (1) İşletmecinin ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip olması, pazar yapıları nedeniyle yakın ilişkili olduğu diğer bir pazarda etkili faaliyetler yürütmesi ve bu sayede pazar gücünü artırması sonucunu doğuruyorsa, söz konusu işletmecinin yakın ilişkili olduğu diğer ilgili pazarda da etkin piyasa gücüne sahip olduğuna karar verilebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son  Hükümler
             İşletmecilere getirilebilecek temel yükümlülükler
             MADDE 10 – (1) Kurum, ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere, ilgili mevzuattaki hükümler hariç olmak üzere, aşağıda yer alan temel yükümlülüklerden birini, birkaçını veya tamamını getirebilir:
             a) Şeffaflık yükümlülüğü,
             b) Referans erişim ve/veya arabağlantı tekliflerinin yayınlanması yükümlülüğü,
             c) Ayrım gözetmeme yükümlülüğü,
             ç) Hesap ayrımı yükümlülüğü,
             d) Erişim sağlama yükümlülüğü,
             e) Tarife düzenlemelerine tabi olma yükümlülüğü,
             f) Maliyet muhasebesi yükümlülüğü.
             (2) İlgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere getirilen yükümlülükler Kurum internet sitesinde yayınlanabilir.
             Yükümlülüklerin farklılaştırılması
             MADDE 11 – (1) Aynı ve/veya farklı pazarlarda etkin piyasa gücüne sahip olan işletmeciler arasında yükümlülükler açısından farklılaştırma yapılabilir. Farklılaştırma,  işletmecilere getirilebilecek yükümlülüklerin seçimi ve/veya seçilmiş olan yükümlülüklerin uygulama detaylarının farklılığı şeklinde olabilir.
             Yükümlülüklerin değiştirilmesi ve kaldırılması
             MADDE 12 – (1) Pazar analizi sonucunda ilgili pazarın yapısına göre, mevcut yükümlülükler değiştirilebilir. İlgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmeci olmadığına karar verilirse işletmecilere 10 uncu maddede sayılan temel yükümlülükler getirilmeyebilir, mevcut yükümlülükler kaldırılabilir. Kurum, yükümlülüklere ilişkin başlangıç, değiştirilme ve son bulma tarihlerini belirleyebilir.
             Yayınlama
             MADDE 13 – (1) Pazar analizine yönelik değerlendirmeleri içeren kamuoyu görüşü alınmasına ilişkin dokümanlar Kurum internet sitesinde, pazar analizleri sonucu ilgili pazarlarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesine ilişkin olarak alınan kararlar ise Resmî Gazete’de yayınlanır.
             İdari ceza ve tedbirler
             MADDE 14 – (1) İşletmecilerin bu Yönetmelik hükümlerini ihlal etmeleri halinde Telekomünikasyon Kurumu Tarafından İşletmecilere Uygulanacak İdari Para Cezaları ile Diğer Müeyyide ve Tedbirler Hakkında Yönetmelik hükümleri ile diğer ilgili mevzuatta belirtilen hükümler uygulanır.
             Yürürlük
             MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
             Yürütme
             MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Telekomünikasyon Kurulu Başkanı yürütür.